Dorpsbossen Appelscha worden heropend: 90 geïnteresseerden wonen evenement bij, waarna boswachters excursie geven
Henk Vondeling • 17 maart 2023, 11:56 • Dorpen
Een informatiebord wordt onthuld door Tjalling Jongsma en Veerle Nota, de oudste en de jongste aanwonenden van de bossen. Foto: Harry Lasker
Twee jaar geleden begon het met een vraag van een buurtbewoner. Is het een idee om het Kerkebos en het Bergjebos in Appelscha te renoveren, aan te pakken met wat vrijwilligers? De schouders eronder. Veel buurtbewoners dachten daar precies hetzelfde over. De dorpsbossen lagen vol met afval, de paden waren veelal dichtgegroeid. Een ergernis. Ze kwamen in actie. Er werd contact gelegd met de eigenaar, Staatsbosbeheer en kregen groen licht. Veel zaterdagochtenden en snoeiafval verder was het zaterdag zover. De dorpsbossen werden heropend.
Aan het woord is diezelfde buurtbewoner, Wytske Hoogeveen. Ze spreekt alle aanwezigen – zo’n negentig personen – toe bij de vijver in het Bergjebos. Ze vertelt over de werkzaamheden, het snoeien langs de paden, het bergje opknappen. Er werd door de groep zelfs een nieuw pad aangelegd in het bos. ,,En er komt in de toekomst nog een bankje. Er ligt vlak naast de vijver nog een betonnen plateau, waarop het bankje bevestigd zal worden.”
Naast Hoogeveen staat een gloednieuwe lessenaar, hij is in een doek ingepakt, er omheen zit een lint van Staatsbosbeheer. Aan de jongste en oudste aanwonende van het bos om de lessenaar te onthullen. Samen trekken Veerle Nota en Tjalling Jongsma de strik uit het lint en ontdoen de lessenaar van het doek. Op het infopaneel valt te lezen over de geschiedenis van ’t Bergjebos.
Al in 1871 werd het aangelegd en daarmee is het het oudste bos van Appelscha. Het bos gold tevens als Reservekas. Toen de turfwinning in de winter stilviel, werden de werklozen ingezet bij de aanplant ervan.
,,We zijn enorm blij met deze groep vrijwilligers”, zegt boswachter van Staatsbosbeheer, Linda Meijvogel. Het bos valt onder de natuurorganisatie, maar zij hebben nog zesduizend hectare Drents-Friese Wold te onderhouden. ,,Deze handen kunnen wij goed gebruiken.”
De groep vrijwilligers, inmiddels opererend onder stichting Dorpsbossen Appelscha (DBA) vanwege subsidiemogelijkheden, zal vanaf nu één zaterdag per jaar de handen uit de mouwen steken om de werkzaamheden bij te houden.
Stellingenpad
,,Jullie zullen je wel afvragen, waarom neemt hij nou het woord? Hij heeft helemaal geen vinger uitgestoken om te helpen bij de renovatie”, zegt Appie Boonstra. Hij licht zijn opening toe:
,,Ik hielp bij de totstandkoming van het Stellingenpad.” De 2 loopt door zowel het Bergjebos als het andere dorpsbos, het Kerkebos. Daarom ben ik door de o langeafstandswandeling werd dit jaar verkozen tot het mooiste wandelpad van de Benelux. ,,Etappe 1rganisatie uitgenodigd om hier ook wat te zeggen.”
Hij gaat verder met een verhaal over zijn jeugd: ,,Ik kwam hier vroeger veel. We speelden veel op het bergje. We renden en fietsten er vanaf, net zoals vele andere aanwezigen hier. En soms viel er wel eens iemand in de vijver. Het is een bos vol met herinneringen voor Appelschaasters, voor jong en oud. Ik vind dat de vrijwilligers een prestatie van formaat hebben geleverd. En ik vind het mooi om te horen dat er ook nog een bankje komt, want volgens mij spelen hier nog vaak kinderen. Dan kunnen we mooi kijken naar hoe de volgende generatie hier te water gaat.”
Er worden door de aanwezigen herinneringen opgehaald, er wordt cake gegeten dat overigens is gebakken door OlmenEs en koffie en thee wordt geserveerd in bekertjes van LIMM. Daarna volgen er twee korte excursies namens boswachters Kees van Son en Linda Meijvogel.
Excursie
,,Het Bergjebos is van origine een sterrenbos. Dat zie je goed aan de lange paden, die in een stervorm in het bos liggen. Allen komen ze uit bij ’t Bergje, het centrale punt”, zegt Van Son. Hij laat aan de groep van ongeveer tien een hoogtekaart zien op zijn telefoon. ,,Zie je dat in het bos allemaal lijnen lopen? Dat zijn laagtes, in de vorm van greppels. Sommige daarvan zijn nog in werking. De sloten werden bij de aanleg gegraven om het natte bos te ontwateren. Op sommige plekken liggen de greppels om te zes meter. Om deze reden is het Bergjebos tevens een rabattenbos.”
Een stukje verderop leunt Van Son tegen een grote boom. Dik is hij ook. ,,Met een aantal andere bomen is deze boom het oudste van het bos. Hij is ongeveer honderdvijftig jaar oud en het kan zo maar zijn dat hij nog honderd jaar staat, deze gigant.” Tien meter daarnaast staat nog zo’n eik. ,,In dit deel werd vroeger niet gekapt, dat gebeurde voornamelijk verderop. Je zult zien, daar is het bos veel jonger.”
Hij bedoelt daarmee het deel van het bos dat aan de kant van de Drentseweg ligt. Daar knakt de boswachter een tak af van een boom. ,,Jullie zullen wel denken, waarom doet hij dat nou. Dit is de vogelkers, een exoot, die eigenlijk niet in Nederland hoort. We zijn ze liever kwijt dan rijk in het bos.”
Hij knakt de tak nog een aantal keer doormidden en geeft iedereen een deel. ,,Ruik er maar eens aan, wat ruiken jullie?” Het is even stil. Niemand kan erop komen. Het ruikt wel naar iets specifieks, maar wat het is. ,,Bitterkoekjes”, verklapt Van Son dan. ,,Ja, nu je het zegt, wat bijzonder”, zegt één van de aanwezigen.
En zo noemt hij het ene leuke feitje na de andere. Een volgende boom is aan de beurt. ,,Deze eik wordt door Staatsbosbeheer laten staan, ook al is hij dood. Er zit in een dode boom meer leven dan in een levende boom.”
Hij wijst naar de schors. ,,Ik haal het er nu niet af, omdat er beesten in kunnen zitten die in winterslaap zijn, een vleermuis bijvoorbeeld. Maar in de zomer, zie je achter zo’n stuk schors de wereld aan beestjes zitten. Veel bosbewoners leven ervan.” De kruin is er door Staatsbosbeheer uitgehaald om het gevaar op vallende takken te voorkomen. Deze boom kan nog wel dertig jaar staan.” Een bos, rijk aan cultuurhistorie en verhalen. Een bezoekje waard.